Γραφείο Επιτρόπου Προεδρίας

Συμβούλιο Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας Κύπρου

Ομιλία του Επιτρόπου Προεδρίας κ Φώτη Φωτίου στο μνημόσυνο του ήρωα των Αγριδιών, Κώστα Ιωάννη Βαλανίδη


Ιδιαίτερη πάντοτε η τιμή να εκφωνεί κανείς επιμνημόσυνο λόγο για ήρωες σε μια κοινότητα όπως τα Αγρίδια, με τη μεγάλη προσφορά σε όλους τους αγώνες του λαού μας για την ελευθερία, την ιστορία και την αξιοπρέπειά του.

Ο Κώστας Βαλανίδης, του Ιωάννη και της Ευτυχίας, του οποίου τελούμε σήμερα το έκτο μνημόσυνο του μετά την ανεύρεση και ταυτοποίηση των οστών του, αφού περιλαμβανόταν για 39 χρόνια στον θλιβερό κατάλογο των αγνοουμένων της κυπριακής τραγωδίας του 1974, έγραψε με ανεξίτηλα γράμματα και αυτός το όνομα του στο Πάνθεον των Αθανάτων μας, και δίκαια θα μνημονεύεται για πάντα ως ένας αγνός και φλογερός πατριώτης που με τον ηρωισμό που επέδειξε μαχόμενος κατά των τούρκων εισβολέων στο νησί μας, αποτελεί πηγή έμπνευσης και αγωνιστικότητας για όλους τους νεωτέρους.

Η ηρωοτόκος κοινότητα των Αγριδιών είναι ιδιαίτερα υπερήφανη για την προσφορά των παλληκαριών της προς την πατρίδα, μεταξύ των οποίων και ο Κώστας Βαλανίδης. Το όνομα του προβάλλει μαζί με τα ονόματα των άλλων ηρώων της κοινότητας ως φάρος που καθοδηγεί για την οφειλόμενη αγάπη και την πίστη προς την πατρίδα και τα δίκαια της.

Χρήστος Τσιάρτας και Σάββας Ρωτσίδης που έπεσαν μαχόμενοι στη γη των Αγριδιών κατά τον επικό αγώνα κατά της αποικιοκρατίας, και Ανδρέας Ματεΐδης, Σπύρος Πετούσης, Χριστάκης Αργυρίδης, Κώστας Βαλανίδης - καθώς και ο επίσης Αγριδιώτης Μιχαλάκης Κυπριανού που εξακολουθεί να αγνοείται - που επέδειξαν μοναδικό σθένος και ηρωισμό κατά τις μάχες για απόκρουση του τουρκικού Αττίλα, διαλαλούν στους διερχομένους από το μνημείο τους, στην πλατεία της κοινότητας τους, μήνυμα παραπλήσιο εκείνου του επιγράμματος του Σιμωνίδη του Κείου για την επική μάχη των Θερμοπυλών: Ω ξειν, αγγέλλειν Λακεδαιμονίοις ότι τήδε κείμεθα τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι. Δηλαδή, μήνυμα να πας στους Λακεδαιμόνιους ότι σε αυτήν εδώ τη γη πέσαμε και κειτόμαστε, στο νόμο τους πιστοί.

Ότι ανταποκρίθηκαν με περηφάνια και ενθουσιασμό στο κάλεσμα της πατρίδας για υπεράσπιση της ελευθερίας της και ότι επιτέλεσαν το χρέος τους προ αυτήν θυσιάζοντας και την ίδια τους τη ζωή.

Σεβαστό Ιερατείο,

Σεβαστοί συγγενείς

Κυρίες και κύριοι,

Η απόδοση τιμής σε όσους προέταξαν το ανάστημά τους υπερασπιζόμενοι την ελευθερία και την ακεραιότητα της πατρίδας, αποτελεί διαχρονικό χρέος προς την ιστορία μας και σταθερή υπόμνηση της παντοτινής οφειλής προς τους ήρωες και μάρτυρες μας οι οποίοι με τη θυσία τους αναδείχθηκαν σε πρότυπα χρέους, τιμής και ευθύνης.

Μνημονεύοντας τους, δεν καταγράφουμε απλώς γεγονότα, αλλά προβάλλουμε αξίες και αρχές που κοσμούν την ιστορία μας και αποτελούν οδηγό και σύμβουλο για το μέλλον.

Συγχαίρω λοιπόν τους οργανωτές του μνημόσυνου, την οικογένεια, την κοινοτική αρχή, τα σωματεία και σύμπασα την κοινότητα των Αγριδιών για τη σταθερή εκ μέρους τους προβολή του χρέους όλων μας να μην αποδειχθούμε επιλήσμονες και κατώτεροι των περιστάσεων, αλλά με την αποφασιστικότητα, την υπευθυνότητα και την επιβαλλόμενη ενότητα όλων των δυνάμεων μας, να σταθούμε αντάξιοι της μεγάλης προσφοράς των ηρώων μας δικαιώνοντας τη θυσία τους.

Ο Κώστας Βαλανίδης γεννήθηκε στα Αγρίδια στις 25 Μαρτίου 1954 και διέμενε στη Μόρφου όπου ασκούσε το επάγγελμα του τορναδόρου. Το 1972 κατατάγηκε στην Εθνική Φρουρά και τοποθετήθηκε στο 361 Τάγμα Πεζικού, όπου προήχθη σε λοχία. Στις 20 Ιουλίου 1974 επάνδρωνε με άλλους στρατευμένους μας τα φυλάκια της Εθνικής Φρουράς στα υψώματα Άσπρη Μούττη-Αλωνάρκα τα οποία μετά από άνισες μάχες έπεσαν στα χέρια των Τούρκων. Ιδιαίτερα σκληρές μάχες με τον εχθρό ακολούθησαν και στη δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής, με τους άνδρες του τάγματος να επιδεικνύουν άφθαστο ηρωισμό.

Ειδικότερα, στις 13 Αυγούστου, την προηγούμενη μέρα της έναρξης της δεύτερης φάσης της τουρκικής εισβολής, ο Βαλανίδης μαζί με τους υπόλοιπους άνδρες του 361 Τ.Π. μετά από οδηγίες μετακινήθηκαν στην περιοχή Παχύαμμου Κερύνειας. Εκεί επάνδρωσαν φυλάκια που βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή άμυνας της Εθνικής Φρουράς.

Την επόμενη μέρα, το 361 Τάγμα Πεζικού δέχτηκε μεγάλη και συντονισμένη επίθεση από τα τουρκικά στρατεύματα από ξηρά, αέρα και θάλασσα. Μετά από σκληρές και άνισες μάχες των ανδρών της μονάδας με τους πάνοπλους και υπέρτερους αριθμητικά εισβολείς, διατάχτηκε κατά τις 11 το πρωί οπισθοχώρηση και ανασύνταξη σε ύψωμα της περιοχής της Κλεπίνης.

Ωστόσο, το προκαθορισθέν ύψωμα στην Κλεπίνη, εκτός από την τουρκική πολεμική αεροπορία, βαλλόταν συνεχώς από βαρέα όπλα και τα πολεμικά πλοία των εισβολέων, και, έτσι, η ολοκλήρωση της ανασυγκρότησης στο σημείο εκείνο ήταν αδύνατη.

Όπως αναφέρεται στα επίσημα αρχεία, ένεκα του γεγονότος ότι το ύψωμα ανασυγκρότησης του 361 Τάγματος Πεζικού δεχόταν καταιγισμό βλημάτων, αλλά ούτε και αρμόδιοι αξιωματικοί υπήρχαν για νέες οδηγίες, οι άνδρες της μονάδας άρχισαν να οπισθοχωρούν κατά μικρές ομάδες και κατά βούληση προς την περιοχή Κουτσοβέντη - Κυθρέας.

Προστίθεται στα επίσημα αρχεία:

Ο Βαλανίδης μαζί με συστρατιώτες του έφθασαν μετά από πορεία τριών περίπου χιλιομέτρων σε ένα πηγάδι με νερό, έξω από το τουρκοκυπριακό χωριό Τραπεζούντα. Αφού ξεκουράστηκαν λίγο και προμηθεύτηκαν νερό συνέχισαν την πορεία τους. Σύμφωνα με μαρτυρίες, οι άνδρες του 361 Τ.Π. έφθασαν στην περιοχή Χαλεύκας η οποία βρίσκεται πάνω στην οροσειρά Πενταδακτύλου, βόρεια της Κυθρέας. Στην περιοχή Χαλεύκα οι συγκεντρωθέντες άνδρες της μονάδας χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Η μια ακολούθησε πορεία προς το Δαυλό - Φλαμούδι ενώ η άλλη ομάδα παρέμεινε στην περιοχή Χαλεύκα μελετώντας και αναζητώντας τρόπο διαφυγής προς τις ελεύθερες περιοχές. Η τελευταία φορά κατά την οποία θεάθηκε ο Βαλανίδης ήταν έξω από το τουρκοκυπριακό χωριό Τραπεζούντα, ακολουθώντας πορεία προς τον Πενταδάκτυλο.

Η εκταφή του πολύ μικρού μέρους των λειψάνων του Κώστα Βαλανίδη πραγματοποιήθηκε το 2008 από περιοχή κοντά στο τουρκοκυπριακό χωριό Κορνόκηπος και η κηδεία έγινε στις 29 Ιουνίου 2013 στα Αγρίδια.

Ελληνίδες, Έλληνες,

Η εθνική μας ταυτότητα, η ιστορία μας, οι παραδόσεις και οι αρχές και οι αξίες που τις καθορίζουν, είναι αυτές που στηρίζουν και δίνουν δύναμη και ελπίδα στην προσπάθεια μας να επιβιώσουμε σε αυτή την εσχατιά της ανατολικής Μεσογείου.

Ναι, δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να αποδειχθούμε επιλήσμονες και κατώτεροι των περιστάσεων. Σε αυτή τη γη ο ελληνισμός έχει ιστορία τρεισήμισι χιλιάδων χρόνων που δεν μπορεί να παραγραφεί.

Αυτή την απαράδεκτη κατάσταση πραγμάτων που προκλήθηκε από την προδοσία και την εισβολή του Αττίλα, είναι που αγωνιζόμαστε να ανατρέψουμε. Τα τετελεσμένα που έφερε ο Αττίλας το 1974 δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτά. Ούτε βέβαια και οι παράνομες διεκδικήσεις της Τουρκίας στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου, ούτε και η σχεδιαζόμενη επανεγκατάσταση της περίκλειστης περιοχής των Βαρωσίων υπό στρατιωτική κατοχή.

Με τις πρόσφατες επιστολές του προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σημειώνει με σαφήνεια τις παραβιάσεις της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ και απορρίπτει κατηγορηματικά όλους τους ισχυρισμούς που προβάλλει σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Για το θέμα της Αμμοχώστου, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης επανέφερε και όσα προ διετίας περιέλαβε σε επιστολή του προς τον Γενικό Γραμματέα για την προώθηση από μέρους της τουρκικής πλευράς «Σχεδίου Β» στο Κυπριακό, το οποίο επικεντρωνόταν στο άνοιγμα της περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου για επανεγκατάσταση, μετά τη Διάσκεψη στο Γκραν Μοντανά.

Τα Ηνωμένα Έθνη πρέπει να υπερασπιστούν το διεθνές δίκαιο και τη Συνθήκη τους για τη Θάλασσα. Και να υποδείξουν περαιτέρω στην Τουρκία πως εξακολουθούν να την θεωρούν υπεύθυνη για το στάτους κβο στο Βαρώσι, όπως υπογραμμίζεται, εξάλλου, και στην τελευταία έκθεση του Γενικού Γραμματέα προς το Συμβούλιο Ασφαλείας.

Δυστυχώς, όλη αυτή η προκλητική και παράνομη συμπεριφορά της Τουρκίας δεν υποβοηθά τις προσπάθειες για επανάληψη των συνομιλιών, στις οποίες είναι πάντα σταθερά προσηλωμένη η πλευρά μας, όπως επανειλημμένα απέδειξε με την εποικοδομητική στάση και τη σειρά των νέων καινοτόμων ιδεών που έθεσε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης με στόχο την υπέρβαση του αδιεξόδου.

Αναμένουμε από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, ως τον θεματοφύλακα του διεθνούς δικαίου, να συμβάλει ενεργά από τη θέση του ώστε να τερματιστούν οι παράνομες ενέργειες της Τουρκίας και να ξαναρχίσουν οι προσπάθειες για διαπραγματεύσεις, σε ένα κλίμα που θα μπορεί να υποβοηθήσει τη θετική έκβαση τους.

Δικός μας στόχος είναι να οδηγήσουμε την Κύπρο σε μια νέα εποχή που να υπόσχεται περισσότερα σε όλους τους νόμιμους κατοίκους της. Χωρίς συρματοπλέγματα και στρατό κατοχής, χωρίς ξένες εγγυήσεις και επεμβατικά δικαιώματα. Μια Κύπρο ελεύθερη, ασφαλή και ευημερούσα, με το σύνολο του λαού της να έχει διασφαλισμένα τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις βασικές ελευθερίες του.

Ελληνίδες, Έλληνες,

Μπροστά στην μεγαλοσύνη των ηρώων μας, η ιστορική μνήμη μετατρέπεται σε εθνική επιταγή. Καλούμαστε να ανασηκώσουμε τις βαριές παρακαταθήκες που κληροδοτήθηκαν και επισφραγίστηκαν με το αθώο αίμα τους. Καλούμαστε να συνεχίσουμε τον αγώνα που εκείνοι χάραξαν, να κρατήσουμε άσβεστη τη δάδα του πάθους και της ανιδιοτελούς αγάπης προς την πατρίδα, με το ίδιο σθένος όπως οι ήρωες μας, μέχρι την ημέρα της δικαίωσης και της επανένωσης της πατρίδας μας.

Στη μνήμη των ηρώων και μαρτύρων μας αλλά και στους περήφανους συγγενείς και τους δικούς τους ανθρώπους δίνουμε την υπόσχεση ότι θα συνεχίσουμε τον αγώνα τους μέχρι την τελική δικαίωση. Υποσχόμαστε ότι δε θα ξεχάσουμε ποτέ τη θυσία τους και την προσφορά τους, όσα χρόνια κι αν περάσουν. Θα επαγρυπνούμε μέχρι την απαλλαγή της πατρίδας μας από τα κατοχικά στρατεύματα, μέχρι την αποκατάσταση των αρχών δικαίου και την εμπέδωση της ασφάλειας μεταξύ των πολιτών μας.

Αυτό, θα είναι το καλύτερο μνημόσυνο, η μέγιστη τιμή για την αγέραστη μνήμη των ηρώων μας, η καλύτερη απόδειξη της αιώνιας ευγνωμοσύνης μας προς τον ήρωα Κώστα Βαλανίδη που μνημονεύουμε σήμερα, αλλά και προς όλους τους ήρωές μας και τους αγνοούμενους μας, που για τη τύχη τους ακόμα αγωνιούμε.

Τους το χρωστάμε!

Δόξα και τιμή στον στρατιώτη του 361 Τ.Π. ήρωα Κώστα Βαλανίδη του Ιωάννη και της Ευτυχίας.

Αιωνία ας είναι η μνήμη του. Αιώνια και τιμημένη.