Γραφείο Επιτρόπου Προεδρίας

Συμβούλιο Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας Κύπρου

Ομιλία του Επιτρόπου Προεδρίας κ. Φώτη Φωτίου στην κηδεία του ηρωικώς πεσόντα κατά την τουρκική εισβολή το 1974 Στρατιώτη Πολύκαρπου Χατζηκυριάκου του Ανδρέα, στην εκκλησία του Αποστόλου Μάρκου στον Αρχάγγελο την Τετάρτη 4 Μαρτίου 2020 και ώρα 3.00 μμ


Ο Επίτροπος Προεδρίας παρέστη στην κηδεία πεσόντος της Τουρκικής Εισβολής 1974

Ομιλία του Επιτρόπου Προεδρίας κ. Φώτη Φωτίου στην κηδεία του ηρωικώς πεσόντα κατά την τουρκική εισβολή το 1974 Στρατιώτη Πολύκαρπου Χατζηκυριάκου του Ανδρέα, στην εκκλησία του Αποστόλου Μάρκου στον Αρχάγγελο την Τετάρτη 4 Μαρτίου 2020 και ώρα 3.00 μμ

Με αισθήματα δέους και βαθιάς συγκίνησης απευθύνουμε σήμερα το ύστατο χαίρε και αποτίουμε τον ελάχιστο φόρο τιμής στον Πολύκαρπο Χατζηκυριάκου, του Αντρέα και της Χρυσούλας, ήρωα του 256 Τάγματος Πεζικού, που θυσιάστηκε στις άνισες και προδομένες μάχες, απέναντι στις ορδές του τούρκικου Αττίλα το μαύρο εκείνο καλοκαίρι του 74 και έγραψε με ανεξίτηλα γράμματα και το δικό του όνομα στο Πάνθεον των Αθανάτων μας. Αισθάνομαι, όπως όλοι, μεγάλη την τιμή να μιλήσω για ένα ήρωα. Ευχαριστώ την οικογένεια για την τιμή που μου κάνει να είμαι εδώ σήμερα.

Ο Πολύκαρπος δεν δίστασε να επιλέξει το δρόμο του καθήκοντος και της εθνικής αξιοπρέπειας. Δεν λογάριασε το κίνδυνο, όχι από αφέλεια ή άγνοια, αλλά από μια εσωτερική ανάγκη προσφοράς και αίσθημα ευθύνης έναντι της πατρίδας. Προσέτρεξε χωρίς δεύτερη σκέψη στο κάλεσμά της για να υπερασπιστεί τα δίκαιά της και δεν δείλιασε ούτε επί στιγμή μπροστά στο θάνατο παραμένοντας ορθός μέχρι τέλους.

Θεωρώ χρέος μας ιερό να υπομνήσουμε την προσφορά και τις θυσίες του 256 Τάγματος Πεζικού τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1974, στις μάχες της Λεύκας, της Ελιάς, του Αγριδακίου, του Καραβά και της Λαπήθου.

Ο μεγάλος αριθμός των νεκρών και αγνοούμενων του Τάγματος μαρτυρά του λόγου το αληθές. Οι ηρωικοί νεκροί και οι αγνοούμενοι του Τάγματος είναι συνολικά πέντε αξιωματικοί, 13 υπαξιωματικοί και 44 οπλίτες. Έπεσαν ηρωικά μαχόμενοι ή συγκαταλέχθηκαν εξ αρχής στον κατάλογο των αγνοουμένων της Κυπριακής τραγωδίας, αποτελώντας με την ηρωική τους θυσία υπόδειγμα αυταπάρνησης και επιτέλεσης του καθήκοντος στο οποίο τάχθηκαν. Σε όλους εσάς επίσης τους συμπολεμιστές του Πολύκαρπου υποκλινόμαστε με ευγνωμοσύνη και σεβασμό για την μεγάλη προσφορά σας στην πατρίδα.

Μέχρι το 1974, η έδρα, το στρατόπεδο του 256 Τάγματος Πεζικού βρισκόταν έξω από το χωριό Διόριος, της Επαρχίας Κερύνειας, χωμένο μέσα σε ένα μικρό πευκόφυτο δάσος, στο δρόμο προς την Αγία Ειρήνη. Στο Τάγμα υπηρετούσαν εθνοφρουροί από όλες τις γωνιές της Κύπρου. Σύμφωνα με τα επιτελικά σχέδια, που ήταν σε εφαρμογή μέχρι τις αρχές Ιουλίου 1974, το Τάγμα είχε υπό τον έλεγχο του:

• την περιοχή που όριζαν τα χωριά Διόριος και Αγία Ειρήνη, μέχρι τη θάλασσα. Η περιοχή αυτή γειτνίαζε προς τις βορειοδυτικές ακτές της Κύπρου, που η Εθνική Φρουρά τις θεωρούσε ως πιθανό σημείο απόβασης των Τούρκων. Άλλωστε, σε παρακείμενη περιοχή ευρίσκοντο και οι εγκαταστάσεις των ραντάρ, και
• την περιοχή που όριζαν τα χωριά Πεντάγεια, Ξερός, Λεύκα, Αμπελικού, Περιστερωνάρι, Ελιά, Καλό Χωριό, Αγγολέμι, Πέτρα, Άγιος Γεώργιος και Καζιβερά.
Από αυτή τη σύντομη αναφορά στον τομέα ευθύνης του 256 Τάγματος πεζικού, φαίνεται ξεκάθαρα πόσο σημαντικός και καθοριστικός ήταν ο ρόλος που διαδραμάτισε στρατιωτικά, στα κυριότερα μέτωπα των μαχών που ακολούθησαν τόσο την πρώτη όσο και τη δεύτερη τουρκική εισβολή.

Έλληνες, Ελληνίδες,

Η ατομική και συλλογική μνήμη στρέφεται σήμερα, με πόνο αλλά και περίσκεψη, στις αποφράδες εκείνες ημέρες που τόσο αδυσώπητα σημάδεψαν τη μοίρα του πολύπαθου νησιού μας, που έφεραν τον πόνο και την καταστροφή, τον ξεριζωμό και τη διαίρεση της πατρίδας.

Είναι εθνική, συλλογική, αλλά και ατομική υποχρέωση του καθενός από εμάς να συντηρούμε τη μνήμη των ευκλεώς αγωνισαμένων και πεσόντων ηρώων μας. Η αντίσταση του 256 Τ.Π. απέναντι στον Τούρκο εισβολέα, έχει γραφτεί με χρυσά γράμματα στις σελίδες της Ιστορίας. Για να φωτίζει και να καθοδηγεί εμάς, τους ζωντανούς, στον δρόμο της τιμής και του καθήκοντος. Για να χαλυβδώσουμε την πίστη και την εθνική μας συνείδηση, για να αντλήσουμε διδάγματα και πρότυπα, για να χαράξουμε τον δικό μας δρόμο προς το μέλλον.

Ο Πολύκαρπος Χατζηκυριάκου γεννήθηκε στις 21 Ιουλίου 1956 στη Μόρφου όπου και διέμενε με την οικογένεια του σε όλα τα χρόνια που ακολούθησαν μέχρι την τουρκική εισβολή. Οι γονείς του ήταν ο Ανδρέας και η Χρυσούλα Χατζηκυριάκου και είχε δυο μικρότερα αδέλφια, το Δημήτρη και τη Μαρία. Η μητέρα του απεβίωσε το Μάρτιο του 2018 και ο πατέρας του τον Φεβρουάριο του 2004. Έφυγαν από τη ζωή χωρίς να μπορέσουν να αποχαιρετήσουν το σπλάχνο τους ακουμπώντας στο φέρετρο του και εναποθέτοντας σε αυτό τα δάκρυα της αγάπης τους.

Ο Πολύκαρπος έτρεφε μεγάλο σεβασμό προς τους γονείς του και ήταν πρόθυμος για κάθε βοήθεια και προσφορά προς τον συνάνθρωπο του. Εκτιμάτο δε από όλο το περιβάλλον του για την εργατικότητα, τη φιλία και την καλοσύνη του.

Στις 21 Ιανουαρίου 1974 κατατάγηκε στο Κέντρο Κατάταξης Μόρφου για να εκπληρώσει τη στρατιωτική του θητεία και την ίδια μέρα μετατέθηκε στο ΚΕΝ Αμμοχώστου. Μετά τη βασική του εκπαίδευση τοποθετήθηκε στο 45 Τάγμα Διαβιβάσεων και αφού ολοκλήρωσε την ειδικότητα του ως διαβιβαστής μετατέθηκε στο 256 Τάγμα Πεζικού.

Όταν άρχισε η εισβολή στις 20 Ιουλίου 1974, ο Πολύκαρπος υπηρετούσε ως διαβιβαστής στον Λόχο Διοικήσεως του τάγματος που ανέλαβε μια πολύ δύσκολη αποστολή εξουδετέρωσης του τουρκοκυπριακού θύλακα Λεύκας.

Το βράδυ της 20ης προς την 21ην Ιουλίου, οι άνδρες του λόχου θέτουν σε εφαρμογή την αποστολή τους και επιτίθενται κατά των τουρκικών φυλακίων Λεύκας που ήταν εξοπλισμένα και με βαρέα όπλα που διέθεταν μεγάλη δύναμη πυρός.

Ενώ οι μάχες μαίνονταν, ο Πολύκαρπος βρισκόμενος στα υψώματα της Λεύκας δίπλα από τον Διοικητή του Αντισυνταγματάρχη Κωνσταντίνο Κωνσταντινίδη έβαλλε και ο ίδιος κατά των τουρκικών θέσεων αγωνιζόμενος με αυταπάρνηση και ηρωισμό. Σε κάποια στιγμή τραυματίζεται όμως θανάσιμα. Όταν μεταφέρθηκε στο πρόχειρο Νοσοκομείο Μόρφου, επιβεβαιώθηκε απλώς ο θάνατος του.

Στη συνέχεια τάφηκε στο κοιμητήριο της κωμόπολης.

Σημειώνω ιδιαιτέρως ότι το επόμενο βράδυ ο Λόχος Διοικήσεως και ακόμη δύο λόχοι του 256 Τάγματος Πεζικού, ενισχυμένοι και με ένα λόχο εφέδρων, κατόρθωσε, και με την κάλυψη βολών πυροβολικού, να εξουδετερώσει όλα τα τουρκικά φυλάκια Λεύκας, και να απωθήσει τους πάνοπλους τουρκοκύπριους προς τον Λιμνίτη.

Το 256 Τάγμα Πεζικού, παρόλες τις απώλειες, μεταξύ των οποίων και αυτή του Πολύκαρπου, έφερε σε πέρας την αποστολή του, δικαιώνοντας την θυσία του.

Η εκταφή των οστών του πεσόντα πραγματοποιήθηκε την περίοδο 2016-2017 από το Κοιμητήριο Μόρφου, όπου τάφηκε μετά την ηρωική του θυσία.

Είναι επίσης αξιοσημείωτο το γεγονός ότι μαζί με τον πεσόντα Πολύκαρπο Χατζηκυριάκου στις μάχες της Λεύκας έπεσαν και δύο ξαδέρφια, ο Ιωάννης Γαβριηλίδης και ο Αντρέας Γεωργαλλίδης και οι δύο από τον Κάμπο, επίσης του 256 Τ.Π.

Έλληνες, Ελληνίδες,

Η πτυχή των αγνοουμένων είναι η πιο τραγική από όλες, καθώς πατεράδες, μητέρες, σύζυγοι και παιδιά ακόμη, φεύγουν από τη ζωή χωρίς να πάρουν απαντήσεις για την τύχη των αγαπημένων τους.

Σαράντα έξι χρόνια από τότε εξακολουθούν να αγνοούνται 800 Ελληνοκύπριοι και Ελλαδίτες με την κατοχική δύναμη να εξακολουθεί να προβάλλει εμπόδια στις προσπάθειες διερεύνησης της τύχης τους.

Είναι τεράστιες οι ευθύνες της Τουρκίας. Επιτέλους θα πρέπει να επιτρέψει τη διενέργεια εκταφών στις λεγόμενες στρατιωτικές περιοχές των κατεχομένων χωρίς τους οποιουσδήποτε περιορισμούς και να επιτρέψει επίσης την ελεύθερη πρόσβαση ερευνητών στα αρχεία του τουρκικού στρατού, όπου με βεβαιότητα υπάρχουν στοιχεία για περισσότερες περιπτώσεις αγνοουμένων. Και, ακόμη, να δώσει στοιχεία για τη βίαιη μετακίνηση λειψάνων εν ψυχρώ εκτελεσθέντων συμπατριωτών μας από τους αρχικούς χώρους ταφής σε άλλους, προκειμένου να αποκρυβεί, αν είναι δυνατό, η αλήθεια για τα μεγάλα εγκλήματα του Αττίλα.

Η μεγαλύτερη τιμή που μπορούμε να αποδώσουμε στους ήρωες μας είναι στη βάση των παρακαταθηκών που μας άφησαν να εργαστούμε με σωφροσύνη και υπευθυνότητα για τη δικαίωση της θυσίας τους. Και αυτό μπορούμε να το κάνουμε έχοντας ως στόχο μια ειρηνική και ευημερούσα πατρίδα για όλους τους νόμιμους πολίτες της, στηριγμένοι στο διεθνές δίκαιο και αξιοποιώντας την ευρωπαϊκή της ταυτότητα.

Σε αυτό το στόχο παραμένουμε προσηλωμένοι παρά τις απαράδεκτες ενέργειες και τις απειλές της κατοχικής δύναμης η οποία παραγνωρίζει και παραβιάζει προκλητικά το διεθνές δίκαιο στην ολότητα του σε ό,τι αφορά το σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών και τις αρχές της ειρηνικής συνύπαρξης και της συνεργασίας μεταξύ τους.

Όραμα και στόχος μας είναι ο τερματισμός της απαράδεκτης κρατούσας κατάστασης, η αποκατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η επιβίωση του Κυπριακού Ελληνισμού στον τόπο μας και η παράδοση στις μέλλουσες γενεές μιας πατρίδας χωρίς στρατεύματα κατοχής, σύγχρονης και ευρωπαϊκής, στη βάση μια λύσης εδρασμένης στα ψηφίσματα και τις αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών, όπως και στις αρχές και το κεκτημένο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Έτσι μόνο θα επιτελέσουμε το χρέος μας προς τους ήρωες μας που προσβλέπουν στη δική μας αγωνιστικότητα και υπευθυνότητα προκειμένου να δικαιωθεί η θυσία τους.
Ελληνίδες, Έλληνες

Σήμερα, γράφουμε τον επίλογο της τραγικής ιστορίες ενός άξιου τέκνου της Πατρίδας μας.

Περήφανοι θα αισθάνονταν σήμερα για τον λεβεντονιό τους οι γονείς του Πολύκαρπου, Ανδρέας και Χρυσούλα που έφυγαν από την ζωή με τον καημό της μεταφοράς του αγαπημένου τους γιού για να ταφεί με τις δέουσες τιμές.

Αγαπητά αδέρφια του ήρωα μας Δημήτρη και Μαρία,

Αγαπητοί και σεβαστοί συγγενείς,

Πρέπει να νιώθετε υπερήφανοι για την κληρονομιά που ο άνθρωπός σας άφησε, όχι μόνο σε εσάς, αλλά και στην κοινωνία και σε όλους εμάς. Μια κληρονομιά που σε εσάς αποδίδει την ύψιστη τιμή
και σε εμάς την ευθύνη για τη δικαίωση της θυσίας του.

Η Κύπρος υποκλίνεται μπροστά σας. Και για σας προσεύχεται την εκ Θεού παρηγοριά και για τον δικό σας άνθρωπο, τον ήρωα αδερφό σας της ψυχής του το γαλήνεμα.

Θα αναπαύεται μαζί με τους άλλους γενναίους της Κύπρου μας στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας στον ιερό αυτό χώρο που αποτελεί σύμβολο δόξας και τιμής και δίπλα από το σεπτό μνημείο της Μάνας των Αγνοουμένων και πεσόντων της μάνας που ατενίζει με πόνο τον Πενταδάκτυλο και περιμένει τον γιό της. Αυτός ο πόνος είναι και πόνος όλων των συγγενών των Αγνοουμένων μας για 46 τόσα χρόνια.

Αποχαιρετούμε σήμερα τον Πολύκαρπο Χατζηκυριάκου και τιμούμε με ευγνωμοσύνη την μνήμη του. Αναγνωρίζουμε ότι απέναντι του έχουμε ένα ανεκπλήρωτο χρέος και θα παλέψουμε για να το εκπληρώσουμε. Δεν θα πάψουμε ποτέ να αγωνιζόμαστε μέχρι να φέρουμε την ελευθερία, την ειρήνη και την ασφάλεια σε τούτο τον πολύπαθο τόπο.

Αιωνία ας είναι η μνήμη και η δόξα του Στρατιώτη του 256 Τ.Π. Πολύκαρπου Χατζηκυριάκου, του Ανδρέα και της Χρυσούλας.

Αιωνία και τιμημένη.

(ΡΜ/ΝΝ/ΣΧ)