Γραφείο Επιτρόπου Προεδρίας

Γραφείο Επιτρόπου Προεδρίας

Ομιλία Επιτρόπου Προεδρίας κ. Φώτη Φωτίου σε εκδήλωση για την Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του Καθεδρικού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Λονδίνο, ΓΤΠ 19/2/2022


Είμαι ιδιαίτερα ευτυχής για τη σημερινή μας εκδήλωση η οποία διοργανώνεται από κοινού με το Υφυπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας, αρμόδιο για θέματα Απόδημου Ελληνισμού, στο πλαίσιο των εορτασμών για την Ημέρα της Ελληνικής γλώσσας. Χαιρετίζω θερμά τον Υφυπουργό Εξωτερικών κ. Ανδρέα Κατσανιώτη, όπως και όλους σας που παρευρίσκεστε.

Η καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας αποτελεί μία καλή ευκαιρία για ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και προβληματισμό των μαθητών όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων, των φοιτητών αλλά και κάθε Έλληνα πολίτη, όπου και αν βρίσκεται, ώστε να αντιληφθούν το μεγαλείο και τον λεξιλογικό θησαυρό της μητρικής μας Γλώσσας, της οποίας κεντρικό χαρακτηριστικό αποτελεί η αδιάρρηκτη συνέχεια μέσα στον χρόνο, αφού επί 40 αιώνες αναπτύσσεται και εμπλουτίζεται.

Θεωρούμε ότι το μέλλον της ελληνικής γλώσσας ταυτίζεται με το μέλλον του Ελληνισμού και χρέος των Ελλήνων και των Ομογενών είναι να στηρίζουν και να τιμούν την ελληνική γλώσσα και παιδεία, ιδιαίτερα εκεί όπου επιζούν γλωσσικές νησίδες και θύλακες ελληνοφωνίας, παροικίες και ιστορικές εστίες της ομογενειακής διασποράς, οι οποίες διατηρούν το πρώτιστο αυτό στοιχείο της πολιτιστικής τους ταυτότητας.

Γι’ αυτό και μεταξύ των αποδήμων μας προωθούμε ειδικά προγράμματα εκμάθησης και διάδοσης της ελληνικής γλώσσας, όπως και της ιστορίας μας, συνεργαζόμενοι με πανεπιστήμια και άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα και φορείς, όπως και με τις οργανώσεις των απανταχού αποδήμων μας.

Δέκτες κυρίως των προγραμμάτων μας είναι οι νεότεροι των αποδήμων μας, τους οποίους οφείλουμε να κρατήσουμε κοντά στις ρίζες μας και να μεταλαμπαδεύσουμε σε αυτούς τις αρχές και αξίες της ιστορίας, του πολιτισμού και των παραδόσεων μας.

Αυτοί είναι οι αυριανοί ηγέτες της Διασποράς μας και έχουμε υποχρέωση να τους στηρίξουμε και να πετύχουμε τον πιο πάνω στόχο.

Ασφαλώς και είμαστε υπερήφανοι για τη γλώσσα μας. Το υπογραμμίζουμε ιδιαίτερα και με αυτή την εκδήλωση μας. Σε παγκόσμιο επίπεδο υπάρχουν χιλιάδες γλώσσες και η κάθε γλώσσα έχει τη δική της ιστορία, όπως και τη δική της αξία. Αλλά η ελληνική γλώσσα είναι μοναδική και η αξία της είναι αξεπέραστη. Είναι η γλώσσα με την πιο μακρά ιστορία σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες. Είναι η γλώσσα που εδώ και αιώνες διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον εμπλουτισμό πολλών άλλων γλωσσών.

Ας λάβουμε γι’ αυτό υπόψη μας τα εξής δυο συγκεκριμένα στοιχεία:


    · Η περισσότερο ομιλούμενη αγγλική γλώσσα έχει 490 χιλιάδες λέξεις. Και από αυτές, οι 41.616 λέξεις προέρχονται από την ελληνική γλώσσα.

    · Το άλλο στοιχείο είναι ότι η ελληνική γλώσσα, με ιστορία τεσσάρων χιλιάδων ετών, διαθέτει 90 εκατομμύρια λέξεις! Σύμφωνα με την ίδια μελέτη, έχει επίσης ενάμισι εκατομμύριο λεκτικούς τύπους και 160 χιλιάδες λήμματα.


Η αξία της ελληνικής γλώσσας υπογραμμίζεται και από τις μοναδικές αρετές που διαθέτει: Την εκφραστικότητα, τη συνθετική δύναμη και την ικανότητα να παράγει και να συνθέτει, ανάλογα με τις ανάγκες, νέες λέξεις.

Ακόμη, ο πλούτος, η πλαστικότητα και η ακριβολογία της επιτρέπουν στον ομιλητή να εκφράζει με απλότητα και σαφήνεια υψηλές έννοιες, οι οποίες θέτουν στο επίκεντρο τον Άνθρωπο, τη δίψα του για ελευθερία και αξιοπρέπεια, τον αγώνα του για ηθική τελείωση και λύτρωση.

Δεν είναι τυχαίο ότι η γλώσσα ορισμένων εκ των σπουδαιότερων δημιουργημάτων του ανθρώπινου πνεύματος είναι η ελληνική. Για αυτόν ακριβώς το λόγο ο Ελληνισμός είναι οικουμενικός, υπόθεση πανανθρώπινη και διαχρονικό σημείο αναφοράς.

Την οικουμενική αυτή διάσταση του ελληνικού πνεύματος, όπως διαδόθηκε μέσω της ελληνικής γλώσσας, έρχεται να υπενθυμίσει και να τιμήσει η καθιέρωση της 9ης Φεβρουαρίου, ημέρας μνήμης του Διονυσίου Σολωμού, ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας το 2017 από την Ελληνική Πολιτεία.

‘Όπως τονίστηκε τότε, με τη θέσπιση αυτής της παγκόσμιας ημέρας επιδιώκεται η ανάδειξη του θεμελιώδους ρόλου που διαδραμάτισε η ελληνική γλώσσα ανά τους αιώνες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην εδραίωση τόσο του ευρωπαϊκού όσο και του παγκόσμιου πολιτισμού.

Η ελληνική γλώσσα κατά την αρχαιότητα ευτύχησε να καταστεί φορέας μορφοποίησης και μεταβίβασης σημαντικών επιστημονικών θεωριών, φιλοσοφικών θεωρήσεων και λογοτεχνικών κειμένων.

Στην ελληνική γράφτηκαν τα πιο σημαντικά κείμενα του Χριστιανισμού για να διαδοθούν σε ολόκληρο τον κόσμο. Στο διάβα των αιώνων υπήρξε καθοριστική η συμβολή της ως μέσου αποθησαύρισης και διάδοσης του ελληνικού πολιτισμού και επιβιώνει ως τις μέρες μας, στη νεότερη εκδοχή της, ως μια από τις μακροβιότερες ζωντανές γλώσσες παγκοσμίως.

H γλώσσα μας δεν είναι απλά ένα μέσο επικοινωνίας. Είναι ο φορέας, ο οποίος συμπυκνώνει τα ιδανικά και τις αξίες του έθνους μας. Είναι το μεγάλο συνεκτικό και συνάμα αποδεικτικό στοιχείο αυτού που ονομάζουμε ελληνικότητα, που υπάρχει και ζει αδιάλειπτα από τον Όμηρο μέχρι σήμερα.

Είναι η γλώσσα στην οποία μας άφησαν το έργο τους σπουδαίοι φιλόσοφοι, ποιητές και συγγραφείς: Όμηρος, Πλάτωνας, Θουκυδίδης, Αισχύλος, Αριστοφάνης, Ιπποκράτης και άλλοι. Είναι η γλώσσα της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης, η γλώσσα των Ευαγγελιστών και των άλλων Πατέρων της Εκκλησίας μας.

Είναι, ακόμα, η γλώσσα των Βυζαντινών χρονογραφημάτων, η γλώσσα του Σολωμού και του Κάλβου, του Παλαμά, του Ελύτη, του Ρίτσου, του Βασίλη Μιχαηλίδη, η γλώσσα που τεκμηριώνει και αντικατοπτρίζει τη συνέχεια του Ελληνισμού από την αρχαιότητα έως τις μέρες μας. Για εμάς ειδικά τους Έλληνες της Κύπρου, η ελληνική γλώσσα είναι το πρώτο και το πιο σπουδαίο γνώρισμα μας. Αυτό που δίνει ξεχωριστή δύναμη στην ύπαρξη μας, την ιστορία, τις παραδόσεις και τις αξίες μας, τους αγώνες και τις επιδιώξεις μας. Είναι η δική μας γλώσσα που μας ενώνει και μας οπλίζει με δύναμη και σθένος να προχωρήσουμε μπροστά.

Είναι στο πλαίσιο αυτό που έχουμε καθορίσει ως υψηλή προτεραιότητα μας την ανάδειξη, προβολή και ενίσχυση της εκμάθησης και διάδοσης της ελληνικής γλώσσας στο εξωτερικό, όχι μόνο γιατί η γλώσσα αποτελεί ένα συνδετικό κρίκο μεταξύ της μητέρας πατρίδας και της διασποράς, αλλά και γιατί ο Ελληνισμός είναι στοιχείο ζωντανό, δυναμικό, και διαρκώς εξελισσόμενο. Ανανεώνεται συνεχώς, αναπροσαρμόζεται σε νέες περιστάσεις, αφομοιώνει καινούριες επιδράσεις, ανακαλύπτει νέους δρόμους, βαίνει διαρκώς προς την πρόοδο.

Η αναβάθμιση και η ενίσχυση της ελληνικής γλώσσας, τόσο στην εκπαίδευση όσο και ευρύτερα στην κοινωνία, αποτελεί σήμερα, περισσότερο από ποτέ, στόχο ύψιστης προτεραιότητας για τις δοκιμαζόμενες πατρίδες μας και αποτελεσματική άμυνα απέναντι σε ποικίλους κινδύνους που ελλοχεύουν.

Σχεδόν 48 χρόνια μετά τη συμφορά του ’74, η Κύπρος εξακολουθεί να είναι μοιρασμένη. Κάθε μέρα που περνά η ψυχή και η καρδιά μας παραμένουν προσηλωμένες στο στόχο μας για τερματισμό της κατοχής και κατάργηση του συμβόλου του διαχωρισμού που είναι χαραγμένο στον Πενταδάκτυλο και διαπερνά τα σπλάχνα της μαρτυρικής μας γης. Την ίδια ώρα η Ελλάδα δοκιμάζεται καθημερινά με ποικίλες προκλήσεις.

Επιμένουμε σε μια λύση του κυπριακού προβλήματος που θα δικαιώνει τις θέσεις μας και θα διασφαλίζει την επιβίωση του Ελληνισμού της Κύπρου στην εσχατιά της Ανατολικής Μεσογείου όπου γεννήθηκε και ριζώθηκε.

Μαζί με όλο τον ελληνισμό αγωνιζόμαστε για τη δικαίωση μας και στεκόμαστε μαζί στην αντιμετώπιση όλων ανεξαίρετα των προκλήσεων του τουρκικού νεοοθωμανισμού. Η κοινή ιστορία των εθνικών μας αγώνων συμπορεύεται και συνταυτίζεται έχοντας πάντοτε ως πρωταρχικό στόχο τον αγώνα να διατηρήσουμε ανόθευτο τον εθνικό μας πολιτισμό και άσβεστα τα ιδανικά της πατρίδας. Το τίμημα είναι βαρύ και μεγάλο, γιατί η ελληνική ιστορία στο σύνολο της απέδειξε ότι διαθέτει άξιους και ακλόνητους φρουρούς των συνόρων μα κυρίως των εθνικών ιδανικών της.

Σας ευχαριστώ και πάλι για την παρουσία σας, και μαζί ιδιαίτερα όσους εργάστηκαν για την επιτυχία της. Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον φίλο Σάββα Παυλίδη, στην Προϊσταμένη της Κυπριακής Εκπαιδευτικής Αποστολής ΗΒ κα Βασιλική Κούμα, καθώς και στην Συντονίστρια Εκπαίδευσης Ελληνικών Σχολείων ΗΒ κα Ειρήνη Βερώνη.

(ΡΜ/ΕΚ)